Matatabi coraz częściej pojawia się w zabawkach dla kotów, ale dla wielu opiekunów nadal brzmi bardziej egzotycznie niż kocimiętka.
Tymczasem może być jedną z najciekawszych alternatyw dla kota, który na klasyczną kocimiętkę reaguje słabo albo nie reaguje wcale.
Czym jest matatabi?
Matatabi to Actinidia polygama, roślina znana również pod angielską nazwą silver vine. Naturalnie występuje w Azji i od dawna znana jest ze swojej atrakcyjności dla kotowatych.
Zawiera kilka aktywnych związków roślinnych z grupy irydoidów. Jednym z najlepiej przebadanych jest nepetalaktol. Badania wykazały, że może wywoływać charakterystyczne dla kotów ocieranie głową i pyskiem oraz tarzanie.
Czy matatabi działa lepiej niż kocimiętka?
Nie można obiecać, że „działa lepiej” na konkretnego kota.
Możemy natomiast powiedzieć coś znacznie ciekawszego.
W badaniu 100 kotów reakcję na matatabi wykazało 79% zwierząt, podczas gdy na kocimiętkę 68%. Co więcej, spośród 31 kotów, które nie zareagowały na kocimiętkę, 22 odpowiedziały na silver vine.
To nie oznacza, że matatabi jest uniwersalnie mocniejsze. Pokazuje natomiast, dlaczego warto je sprawdzić, gdy kocimiętka nie robi na kocie żadnego wrażenia.
Jak kot reaguje na matatabi?
Możliwe reakcje obejmują intensywne obwąchiwanie, ocieranie pyskiem, tarzanie, lizanie i gryzienie zabawki.
Część kotów wykorzysta również kopacz dokładnie zgodnie z jego nazwą – obejmie go przednimi łapami i zacznie energicznie pracować tylnymi.
Nie wszystkie koty zachowują się jednak tak samo. Badanie z 2022 roku pokazało duże różnice osobnicze zarówno w czasie reakcji, jak i preferencjach wobec konkretnych roślin i związków zapachowych.
Czy matatabi uzależnia?
To jeden z częstszych mitów związanych z intensywną reakcją kota.
W badaniu opublikowanym w 2023 roku koty miały m.in. długotrwały dostęp do ekstraktu silver vine.
Nie zaobserwowano wzorca zachowań odpowiadającego uzależnieniu.
W analizowanej grupie nie stwierdzono również wzrostu badanych wskaźników stresu ani markerów uszkodzenia wątroby lub nerek związanych z powtarzaną ekspozycją.
Wyników jednego badania nie należy traktować jako dowodu, że każda ilość każdego produktu jest zawsze obojętna. Pokazują jednak, że typowa ekspozycja zapachowa na matatabi jako element wzbogacenia środowiska nie zachowuje się jak substancja uzależniająca.
Matatabi w zabawkach czy patyczkach?
Matatabi może występować w różnych formach. W przypadku kopacza interesuje nas przede wszystkim jego funkcja zapachowa.
Kot nie musi zjadać znajdującego się wewnątrz materiału roślinnego. Kopacz jest zabawką, a w przypadku uszkodzenia poszycia należy przerwać zabawę.
W Kocich Figlach klasyczne kopacze z matatabi dostępne są obecnie w rozmiarach S i M oraz w innych zabawkach, które łatwo dopasować do kocich potrzeb.
Produkt: Klasyczny Kopacz z Matatabi S
Produkt: Klasyczny Kopacz z Matatabi M
Kiedy wybrać matatabi?
Najbardziej oczywistą sytuacją jest brak zainteresowania kocimiętką. Matatabi warto jednak potraktować po prostu jako osobny bodziec zapachowy, a nie „kocimiętkę w wersji mocniejszej”.
Jeżeli kot lubi różnorodność, można sprawdzić kilka ziół i obserwować, do którego wraca najchętniej.
Ostatecznie najlepszym testerem produktu nie będzie tabela ani ranking.
Będzie nim sam kot.
Źródła merytoryczne: Bol i wsp. 2017; Uenoyama i wsp. 2021 i 2023; Bol i wsp. 2022.
