Waleriana, czyli kozłek lekarski (Valeriana officinalis), ludziom kojarzy się przede wszystkim ze środkami uspokajającymi.
Przy kotach to skojarzenie może być bardzo mylące.
Kot, który zainteresuje się zabawką wypełnioną korzeniem waleriany, może wcale nie położyć się spokojnie spać. Zamiast tego może ją lizać, gryźć, obejmować łapami, tarzać się albo urządzić intensywną sesję kopania.
Dlaczego waleriana interesuje koty?
Korzeń waleriany zawiera związki zapachowe zdolne do wywołania charakterystycznej odpowiedzi obserwowanej również przy innych roślinnych atraktantach.
W badaniu 100 kotów pozytywną odpowiedź na korzeń waleriany wykazało 47% zwierząt. Dla porównania reakcję na kocimiętkę stwierdzono u 68%, a na matatabi u 79%.
Waleriana ma więc swoich wyraźnych fanów, ale nie należy oczekiwać, że zainteresuje każdego kota.
Jak może wyglądać reakcja?
Typowe zachowania obejmują ocieranie pyskiem, lizanie, gryzienie, tarzanie i zwiększone zainteresowanie miejscem, w którym znajduje się zapach.
Badania porównujące kilka roślin przyciągających koty pokazują, że rodzaj zachowania może różnić się pomiędzy poszczególnymi zwierzętami. Ten sam kot wykazuje jednak często charakterystyczny dla siebie „styl” odpowiedzi na różne środki wabiące.
Dlatego jeden kot po kontakcie z walerianą będzie się głównie tarzał, a drugi zacznie walczyć z zabawką.
Czy waleriana uspokaja kota?
Nie przedstawiamy zabawki z walerianą w ten sposób.
Działanie preparatów z kozłka u ludzi nie pozwala automatycznie przewidywać zachowania kota podczas kontaktu z jego zapachem.
W badaniach nad kotami reakcja na korzeń waleriany obejmowała aktywne zachowania charakterystyczne dla odpowiedzi na roślinne atraktanty.
Dlatego kopacz z walerianą należy traktować przede wszystkim jako zabawkę wzbogaconą atrakcyjnym zapachem, a nie narzędzie do leczenia stresu.
Dla jakiego kota warto ją sprawdzić?
Dobrym kandydatem jest kot, który wcześniej pozytywnie reagował na walerianę, ale warto ją również przetestować wtedy, gdy kocimiętka albo matatabi nie wzbudziły zainteresowania.
Częściowe nakładanie się grup reagujących kotów oznacza, że brak odpowiedzi na jedną roślinę nie przesądza o reakcji na kolejną.
Produkt: Klasyczny Kopacz z walerianą S
Produkt: Klasyczny Kopacz z walerianą M
Ten zapach naprawdę jest taki dziwny?
Tak – przynajmniej dla wielu ludzkich nosów.
Korzeń waleriany ma intensywny, bardzo charakterystyczny aromat. Jeżeli po otwarciu opakowania opiekun uzna go za niezbyt atrakcyjny, nie oznacza to, że kot podzieli tę opinię.
W przypadku zabawek zapachowych warto pamiętać, dla kogo zostały zaprojektowane.

Podsumowanie
Waleriana jest ciekawą trzecią opcją obok kocimiętki i matatabi. Nie działa na każdego kota i nie powinna być przedstawiana jako środek uspokajający.
Jeśli jednak trafimy na walerianowego entuzjastę, zainteresowanie zabawką może być bardzo wyraźne.
Źródła: Bol i wsp. 2017 i 2022.