Białko surowe, tłuszcz, włókno, popiół i wilgotność - te wartości znajdziesz na etykiecie niemal każdej karmy dla kota. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się skomplikowane, ich podstawowa interpretacja nie jest trudna.
Warto jednak wiedzieć, co rzeczywiście mówią nam te liczby, a czego nie da się z nich wywnioskować. Sam wysoki procent białka czy niski poziom popiołu nie wystarczą, aby ocenić jakość karmy.
Czym są składniki analityczne karmy?
Na etykiecie karmy znajdziemy dwie informacje, które łatwo pomylić:
skład oraz składniki analityczne.
Skład mówi, jakich surowców użyto.
Składniki analityczne pokazują natomiast wybrane parametry gotowego produktu.
Najczęściej są to:
- białko surowe,
- tłuszcz surowy,
- włókno surowe,
- popiół surowy,
- wilgotność.

Co oznaczają poszczególne składniki analityczne?
Białko surowe
Białko jest kluczowym elementem kociej diety.
Nie należy jednak patrzeć wyłącznie na procent podany na etykiecie. Mokra karma może zawierać np. 10–15% białka, ponieważ zdecydowaną większość produktu stanowi woda.
Dlatego 10% białka w karmie mokrej nie można bezpośrednio porównywać z 35% w karmie suchej.
Określenie „surowe” odnosi się do laboratoryjnej metody oznaczania białka, a nie do obecności surowego mięsa w karmie. Wartość ta jest szacowana na podstawie zawartości azotu i nie informuje bezpośrednio o źródle, jakości ani strawności białka.
Tłuszcz surowy
Tłuszcz jest źródłem energii i wpływa na smakowitość.
Wyższy procent może, ale nie musi oznaczać znacznie wyższą kaloryczność – najlepiej sprawdzić wartość energetyczną całego produktu.
Przy kocie z tendencją do nadwagi właśnie liczba kalorii i rzeczywista porcja są dużo bardziej praktyczne niż ocenianie karmy po samym procencie tłuszczu.
Popiół surowy
Nie oznacza popiołu dodanego do karmy.
To laboratoryjne określenie pozostałości mineralnej po spaleniu próbki.
Nie da się na podstawie samego „popiołu” wiarygodnie stwierdzić:
- czy karma jest dobra dla nerek,
- czy powoduje problemy z układem moczowym,
- czy jest „niskiej jakości”.
Do takich ocen potrzebne są znacznie bardziej szczegółowe informacje.
Popiół surowy nie pokazuje również zawartości poszczególnych składników mineralnych. Aby ocenić poziom wapnia, fosforu czy magnezu, potrzebujemy bardziej szczegółowych danych od producenta. Dwie karmy o podobnej zawartości popiołu mogą mieć różne proporcje poszczególnych minerałów.
Włókno surowe
Włókno może wpływać na pracę przewodu pokarmowego i sytość.
Najniższy możliwy poziom nie jest automatycznie najlepszy. W niektórych recepturach określona ilość włókna jest świadomie stosowana.
Warto przy tym wiedzieć, że włókno surowe nie jest tym samym co całkowita zawartość błonnika pokarmowego. Stosowana metoda analityczna nie obejmuje wszystkich jego frakcji, dlatego wynik podany na etykiecie nie oddaje pełnej ilości błonnika obecnego w produkcie.
Wilgotność
To parametr szczególnie ważny w mokrej karmie.
Wiele takich produktów zawiera około 75–85% wody.
Wysoka zawartość wilgoci jest jedną z cech odróżniających mokrą karmę od suchej i zwiększa ilość wody pobieranej wraz z pożywieniem. VCA zwraca uwagę, że koty jedzące mokry pokarm otrzymują znaczną część płynów właśnie z diety.
Węglowodany - dlaczego nie zawsze znajdziesz je na etykiecie?
W przeciwieństwie do białka, tłuszczu czy włókna surowego, zawartość węglowodanów nie musi być podawana w podstawowej deklaracji składników analitycznych karmy dla kota.
Jeżeli producent nie udostępnia takiej wartości, można oszacować ją metodą różnicową, odejmując od 100% sumę deklarowanego białka, tłuszczu, włókna surowego, popiołu i wilgotności.
Węglowodany (%) ≈ 100% - białko - tłuszcz - włókno surowe - popiół - wilgotność
Otrzymany wynik jest wartością szacunkową, a nie bezpośrednim pomiarem zawartości węglowodanów. Może uwzględniać również wpływ błędów pomiarowych i zaokrągleń wartości deklarowanych na etykiecie. Dlatego nie należy traktować go jako dokładnej zawartości wszystkich węglowodanów w karmie.
Przykład analizy karmy - Cats Plate Mono Chicken
|
Składnik |
W karmie |
|---|---|
|
Białko |
15,1% |
|
Tłuszcz |
4,3% |
|
Włókno surowe |
0,6% |
|
Materia nieorganiczna (popiół surowy) |
0,9% |
|
Węglowodany (dane producenta) |
1,1% |
|
Wilgotność |
78% |
|
Wartość energetyczna |
103 kcal/100g |
Na przykładzie Cats Plate Mono Chicken możemy zobaczyć, jak interpretować składniki analityczne w praktyce.
Karma zawiera 15,1% białka i 4,3% tłuszczu. Oznacza to, że w 100 g gotowego produktu znajduje się odpowiednio 15,1 g białka i 4,3 g tłuszczu. Nie wiemy jednak na podstawie samych tych wartości, jaka jest strawność białka ani jakie dokładnie surowce odpowiadają za jego zawartość.
Zawartość materii nieorganicznej wynosi 0,9%. To informacja o łącznej pozostałości mineralnej, ale nie o ilości poszczególnych minerałów. Z kolei 0,6% włókna surowego nie odzwierciedla pełnej zawartości błonnika pokarmowego.
Ważnym parametrem jest również wilgotność wynosząca 78%. Woda stanowi więc zdecydowaną większość masy produktu, co ma znaczenie przy porównywaniu procentowej zawartości składników z karmami o innej wilgotności.
Czy te wartości wystarczą, aby ocenić, czy karma jest odpowiednia dla kota? Nie.
Trzeba dodatkowo uwzględnić między innymi jej skład surowcowy, kompletność żywieniową, kaloryczność oraz indywidualne potrzeby zwierzęcia.
Jeżeli chcesz porównać procentową zawartość składników odżywczych w karmach o różnej wilgotności, warto przeliczyć je na suchą masę.
Produkt: Cats Plate Mono Chicken
Czego składniki analityczne nie powiedzą?
Nie dowiemy się z nich samodzielnie:
- czy karma jest pełnoporcjowa,
- czy surowce są jasno opisane,
- jaką ma smakowitość,
- czy kot będzie ją tolerował,
- czy produkt odpowiada etapowi życia.
Dlatego analizę zawsze trzeba prowadzić w kontekście całej etykiety.
Artykuł: Jak wybrać mokrą karmę dla kota? Praktyczny poradnik
Źródła merytoryczne:
FEDIAF - Nutritional Guidelines 2025, FEDIAF - Carbohydrates in Dog and Cat Food, WSAVA - Global Nutrition Guidelines, VCA - How To Get Your Cat To Drink More Water